Quảng cáo kiểu MobiFone

Mình thậm ghét những tờ quảng cáo dài dài như tờ sớ, 3/4 phía trên ghi những lời hay ý đẹp, danh ngôn cuộc sống, đạo nghĩa làm người..., dưới cùng ghi tên công ty quảng cáo, gồm tên công ty, địa chỉ, logo, thỉnh thoảng chua thêm câu "hân hạnh tài trợ". Mình ghét vì những cái sớ quảng cáo ấy nó giăng dày đặc 2 bên đường, đóng đinh thô bạo vào thân cây, ép buộc tầm mắt người đi đường phải lướt qua. Đặc biệt, hơn phân nửa là những lời sáo rỗng vô nghĩa, thậm chí lố bịch, ví dụ như "lương y phải như từ mẫu" rất ư phản cảm. Nó càng phản cảm hơn nữa khi phía trên là một câu ghi đạo lý như "uống nước nhớ nguồn" mà bên dưới là một nhãn hàng rất thầm kín phòng the như "OK, khỏe như lực sĩ" hay "Kotex siêu thấm", lại còn hân hạnh tài trợ nữa.
Khá hơn là những bảng quảng cáo được xây dựng cố định vững chãi, dọc các quốc lộ, với quảng cáo là lời khuyên khi tham gia giao thông như "Hãy lái xe bằng cả trái tim" hoặc "Nhanh vài giây chậm cả đời", thường thấy là của mạng điện thoại Viettel hay VNPT. Những bảng này lướt qua mắt người đọc như một cái cây ven đường và thường sau vài bảng là không còn xúc động gì hết.
Gần đây, mình có dịp đi tương đối nhiều mấy tỉnh miền Tây, từ Bến Tre đến Cà Mau, vào sâu tận các xã, bỗng phát hiện một điều thú vị. Đó là 100% cá điểm trường học (tất cả các cấp) đều có một bảng cũng xây dựng dạng bảng quảng cáo cố định, hình ảnh đơn giản chắt lọc, màu sắc tươi sáng, và đặc biệt là nội dung ấn tượng. Đó là những nội dung thuần khuyến học, lời lẽ cực đơn giản dễ hiểu, trực quan đi thẳng vào lòng người. Đó là những "Học để biết", "Học để làm", "Học để hoàn thiện bản thân". Người đọc không cảm thấy một chút giáo điều nào trong đó mà cảm giác nó cứ ung dung tự nhiên như nuôi heo cày ruộng sửa máy. Trước, mình có ý kiến hầu như các trường phổ thông đều kẻ trang trọng thật to thật lớn dòng chữ "Tiên học lễ, hậu học văn" mà mình cho rằng chỉ có tính trang trí, cùng lắm là dạy người ta khách sáo. Việc đặt trọng tâm giáo dục vào chứ Lễ mà cái câu hủ Nho đó muốn hiểu phải cắt nghĩa lòng vòng cho đám nhỏ chập chững biết đọc chẳng ăn nhằm gì với cái đời sống mà cơm ăn bữa đói bữa no của chúng cả.
Nay, những bảng khuyến học sinh động trực quan như vậy đặt trước cổng trường như một làn gió mát mang cái học tưởng cao xa vô nghĩa vào ngay cuộc sống hàng ngày trong suy nghĩ non nớt của các em. Các em biết rằng có học, nuôi heo sẽ mau lớn hơn, có học, trồng lúa sẽ nhiều hạt hơn. Bởi đơn giản, học là để biết, để làm, và sâu xa hơn, gieo hạt giống tự trọng cho các em bằng cách "hoàn thiện bản thân". Và đó chính là sứ mệnh của giáo dục. Hơn trăm năm trước, nhà chí sĩ nặng lòng với dân tộc là Phan Chu Trinh đã sớm nhận ra con đường cứu nước bằng giáo dục, giương cao ngọn cờ hưng quốc bằng ý tưởng lừng danh "nâng dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh". Không ở đâu xa, chính ước muốn hoàn thiện bản thân mới nâng con người lên tầm cao mới, làm những việc phi thường. Nền văn minh phương Tây nhiều thực nghiệm cũng chỉ ra rằng, hoàn thiện bản thân là nhu cầu tối cao của con người.
Những bảng khuyến học trên dường như nằm trong một dự án quảng cáo tổng thể của MobiFone, bởi mình thấy nó đã được thực hiện một cách hết sức bài bản, quy mô và có chủ đích rõ ràng. Về quy mô, nó phủ rộng khắp cả miền Tây như sóng của nhà mạng này. Đó là toàn bộ các trường học ở miền Tây, đó là dọc các quốc lộ, tỉnh lộ, cứ khoảng tối đa 5km là có bảng. Về cách thực hiện, những bảng này được thiết kế rất bắt mắt, xây dựng vững chãi, ý tưởng nhất quán. Xét đơn thuần kỹ thuật, đây là một dự án quảng cáo thành công. Nhưng trên hơn cả sự quảng cáo, ý tưởng của dự án làm nó vượt khỏi tầm một kiểu quảng cáo thông thường mà thăng hoa trở thành điều vĩ đại. Người ta không thấy bóng dáng quảng cáo ở đâu, chỉ mơ hồ cảm nhận sự nhân văn trong từng con chữ, trong từng hình ảnh đã được chắt chiu hết sức tinh tế. Dự án này còn vĩ đại ở chỗ nó gieo hạt giống năng động và tự trọng cho những tâm hồn còn non nớt ở bất cứ nơi nào trên đất nước, không phân biệt nghèo khó hay giàu sang. Và sự vĩ đại ấy, đã làm lu mờ và trở nên nhỏ bé bất cứ bảng quảng cáo nào hay dự án quảng cáo khác của đối thủ.

Không ồn ào truyền thông, không nhố nhăng sự kiện, những bảng khuyến học của MobiFone âm thầm chảy đến mọi nẻo đường, đến tận cùng của mọi trường học. Những tấm bảng đã chạm đến trái tim của lũ trẻ, cha mẹ chúng và bất cứ ai trên đường. Những tấm bảng khiến những bàn chân  rộn rã đạp mọi khó khăn thường nhật mà đến trường để học. Học để biết, học để làm, và học để hoàn thiện bản thân.